1 Mart 2026’dan itibaren elektrik sayaçları değişecek
1 Mart 2026 itibarıyla elektrik sayaçlarında yeni bir dönem başlıyor. Bu tarihten sonra Türkiye’de sayaçların “akıllı sayaç” altyapısına geçirilmesini düzenleyen kurallar yürürlüğe girmiş oluyor. Ancak bu, herkesin sayacının 1 Mart günü sökülüp takılacağı anlamına gelmiyor. Dönüşüm planlı ve kademeli ilerleyecek; hangi bölgede hangi aboneden başlanacağı, belirlenen önceliklere göre dağıtım şirketleri tarafından adım adım uygulanacak.
Akıllı sayaçlar özetle, tüketim verilerinin uzaktan okunmasına ve belirli bilgilerin düzenli şekilde sisteme aktarılmasına imkân veren sayaçlar. Düzenlemede iki tip akıllı sayaç tanımı öne çıkıyor: “PRO” daha gelişmiş haberleşme kabiliyetine sahip; “EKO” ise daha sınırlı özellikli ve belirli senaryolarda PRO ile haberleşecek şekilde kullanılıyor. Amaç; tüm sayaçların uzaktan haberleşebilir hale gelmesi ve verilerin tek bir yapıda yönetilmesi.
Peki dönüşüm kimlerden başlayacak? Öncelik, ilk kez sayaç takılacak yerlerde ortak sayaç panosu bulunması ve panoda 4 veya daha fazla sayaç olması gereken durumlar gibi toplu alanlara veriliyor. Mevcut binalarda ise sayaçların periyodik muayene süresi doldukça değişim gündeme geliyor. Ortak sayaç panosu olan yerlerde, muayene süresi dolan sayaçların oranı yüzde 70’e ulaşmışsa panodaki sayaçların tamamının akıllı sisteme geçirilmesi; yüzde 70’in altındaysa sadece süresi dolan sayaçların değiştirilmesi kuralı var.
Yüksek tüketimli bazı aboneler için dönüşüm daha erken hızlanacak. Önceki yıl veya yıl içindeki tüketimi 10 MWh’ın üzerinde olan ve uzaktan haberleşme özelliği olmayan sayaçların, dağıtım şirketi tarafından akıllı sayaç PRO ile değiştirilmesi öngörülüyor. Bu kapsamdaki değişimin, 1 Ocak 2027’ye kadar yüzde 70’e, 1 Ocak 2028’e kadar yüzde 100’e tamamlanması hedefleniyor.
Vatandaş açısından en görünür değişikliklerden biri, tüketim bilgisinin daha düzenli ve erişilebilir hale gelmesi. Kurallara göre dağıtım şirketleri, sayacın kabiliyeti ölçüsünde bazı verileri kullanıcı erişimi için belirlenen formatta EPİAŞ’a sağlıyor; tüketici tarafında bu verilerin mobil uygulama veya internet sitesi üzerinden görüntülenebilmesi hedefleniyor. Ayrıca dağıtım şirketlerinin haberleşmeyi izleme ve sorunları belirli sürelerde giderme yükümlülükleri bulunuyor. Bu da “sayaç okuma” sürecinin yanında, haberleşme ve veri akışı kalitesinin de takip edileceği anlamına geliyor.
Sayaç değişimi size geldiğinde pratikte dikkat edilmesi gereken en önemli konu güvenlik. Değişim işlemleri dağıtım şirketlerinin organizasyonuyla yürütüldüğü için, sahaya gelen ekibin görevli olduğunu doğrulamak (kimlik ve iş emri kontrolü, gerekirse dağıtım şirketinden teyit almak) iyi bir alışkanlık. İşlem öncesi mevcut sayaç endeksini not etmek ve işlem sonrası yeni sayacın mühürlü/sağlam şekilde takıldığını kontrol etmek de olası uyuşmazlıklarda işinizi kolaylaştırır.
Bilgi notu: Bu metindeki tarih, kapsam, öncelik kuralları ve temel özellikler; Resmî Gazete’de yayımlanan EPDK Kurul Kararı kapsamındaki “Akıllı Sayaç Sistemlerinin Yaygınlaştırılmasına ve Kullanımına İlişkin Usul ve Esaslar” ile Anadolu Ajansı’nın konuya dair özet haber metinlerinden derlenmiştir.